استان گلستان، سرزمینی با دو میلیون نفر جمعیت، در برابر بحران پنهان اما عمیق کاهش زاد و ولد، بالا رفتن سن ازدواج، افت نرخ باروری و شتاب پیری جمعیت ایستاده که آینده توسعه این دیار را به مخاطره انداخته است.
جمعیت جوان و پویا، نیروی پیشبرنده اقتصاد، فرهنگ و امنیت هر جامعهای است اما کاهش فرزندآوری و گرایش به سالمندی، نهتنها توازن جمعیتی را بر هم میزند، بلکه پیامدهایی ژرف در عرصههای اقتصادی، فرهنگی و روانی به جا میگذارد.
صاحبنظران هشدار میدهند غفلت از این روند، چرخه تولید را مختل، پویایی اجتماعی را کمرنگ و سرمایه انسانی را تضعیف خواهد کرد.
در گلستان، آمارهای نگرانکننده از کاهش موالید و کوچک شدن پیکره خانوارها، هشداری است برای آیندهای که در انتظار این سرزمین است.
معاون فنی مرکز بهداشت گلستان، در گفتوگویی اظهار کرد: سیر نزولی جمعیت چنان شتابان است که حتی سیاستگذاران جهانی را به نگرانی واداشته و این هشدار برای گلستان نیز باید با جدیت نگریسته شود.
دکتر مهدی صداقت با اشاره به کاهش چشمگیر موالید در سالهای اخیر افزود: اوج موالید سالانه استان در هفت سال پیش، ۴۳ هزار مورد بود، اما این رقم در سال ۱۴۰۲ به ۳۰ هزار و در سال گذشته به ۳۰ هزار و ۵۰۰ مورد رسید و پیشبینی میشود امسال این عدد به ۲۷ یا ۲۸ هزار کاهش یابد.
بر پایه دادههای رسمی، نرخ رشد جمعیت گلستان حدود یک درصد است. مراوهتپه با ۱.۷ درصد، بالاترین و بندرگز با تنها ۰.۰۱ درصد، پایینترین نرخ رشد را به خود اختصاص دادهاند.
این ارقام نشان میدهد برخی مناطق استان عملاً در رشد جمعیت راکد ماندهاند.
گرگان، پرجمعیتترین شهر با ۴۷۸ هزار نفر، نرخ باروری بحرانی یک فرزند به ازای هر زن را ثبت کرده، در حالی که مراوهتپه با ۲.۸ هنوز از سطح جایگزینی فراتر است.
با این حال، حتی این مناطق نیز از کوچک شدن خانوارها در امان نماندهاند؛ در گرگان، بُعد خانوار به ۲.۶۷ کاهش یافته که نشانهای از تنگ شدن دایره خانوادهها است.
خانم دکتر سیده زهرا حسینی جبلی، مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری گلستان، نرخ باروری کل استان در سال ۱۴۰۲ را ۱.۹۳ اعلام کرد و گفت: گرچه این رقم نسبت به سال پیش اندکی بهبود یافته، اما همچنان زیر سطح جایگزینی است و هشداری جدی برای آینده به شمار میرود.